Фәйзулла АБДРАХМАНОВ.

Әтек ауылы.

(Материал А.Ваһаповтың иҫкәрмәләре менән үҙгәртеп алынды)

RS. Дәүләткилдин Мөхәмәтшәриф. 1864 йылда тыуған, башҡорт. Әтек ауылында йәшәгән, мулла. 1931 йылдың 27 апрелендә 58-10, 58-11, 58-13 статьялары буйынса 10 йылға һөргөнгә ебәрелгән. 1989 йылдың 28 авгусында аҡланған.

ШАҢДАУ

Тарих биттәрен байҡап

Гәзиттең 6 апрелдә сыҡҡан һанында Фәйзулла Абдрахмановтын «Зыялылар үҫкән ауыл» тигән мәҡәләһе донъя күргәйне. Унда Әтек ауылы кешеһе (мул­лаһы) Дәүләткилдин Мөхәмәтшәриф тура­һында һүҙ бара. Ләкин мәҡәләлә яңылыш­лыҡтар осрай. Шуға асыҡлыҡ индермәксе булдым.

Мөхәмәтшәриф хәҙрәт ҡайныһы биргән аҡсаға 1915 йылда Әтектә мәҙрәсә һала һәм балалар уҡыта башлай. Уның тәүге «ҡарлуғас­тары» түбәндәгеләр: Иҫке Монасиптан Буранов Зәйнетдин, Рахманғолов Мансур, Яңы Мона­сиптан Төлкөбаев Сәғит, Ғәҙелгәрәйҙән Сәғитов Уйылдан,Ҡыпсаҡтан Мөхәмәтҡолов Сабирйән, Мәндәғолдан Ишкилдин Ибраһим, Әтектән Дәүләткилдин Хафиз, Айытбаев Йомағужа һ. б. Улар артабан хәлфә (уҡытыусы) булып китәләр. Уларҙың күптәре һуңынан волость аппаратын­да ла эшләй.

Мөхәмәтшәриф хәҙрәттең өс улы, ике ҡыҙы була. Хәләл ефете Факиһа түгел, Ғәлимә абыс­тай. Улдары Әбделкәрим, Мотаһар, Әбделхәким,ҡыҙҙары Фәтиха, Хөснә.

Хәҙрәтте 1930 йылда төрмәгә алып киткәс, Әбделхәким әсәһен, апайҙарын Баймаҡ райо­нына күсереп алып китә. Әбделхәким зәғиферәк була. Ләкин заманына күрә белемле бухгалтер булып танылып, райондың ҙур ойошмаларын­да эшләй. Уның хәҙер өс улы - Дәүләткилдиндар республика күләмендә дәрәжәле урындар биләй. Был мәғлүмәттәрҙе Әтек ауылы ҡыҙы, хәҙерге көндә район үҙәгендә йәшәүсе Хәсәно­ва Мәстүрә Хәбибулла ҡыҙы раҫлай. Заманын­да улар ут күрше булып йәшәгәндәр.



Әтек ауылында тәүге латин хәрефе менән уҡытыусы Байегетов Усман була. Ул Баймаҡ районының Таулыҡай ауылы егете. Хәҙерге көндә 1925 йылда тыуған улы Байегетов Салауат, Бөйөк Ватан һуғышы инвалиды, Баймаҡ районының Ҡуянтау ауылында йәшәй. Килене Собханғол ауылыҡыҙы.

Йәнә шуныһы, Баймаҡ районында Рауил ауылы юҡ.

Гәзиттә баҫылған мәҡәләгә ошоларҙы өҫтәргә теләгәйнем.

Иҫкә Собханғол ауылы.

Абдулла ВАҺАПОВ.

Ташөй– эта пещера на левом берегу реки Кана находится недалеко от деревни. На правом – чуть выше на живописном месте находится пасека.

Ташөй – дословный перевод - Каменный дом – пока ни кем не исследован, возможно, и у него имеются свои секреты, ведь напротив него в далеком прошлом была основана деревня Атиково. По приданию сильный пожар полностью уничтожил деревню, в результате наши предки вынуждены были переселиться на 1,5-2 км выше по течению на нынешнюю территорию населения, более защишенной от ветров, окруженная горами и массивным лесом с северной стороны. Кстати, уничтожение этого леса в 60-ые годы в целях увеличения пахотных земель лишило деревню от естественной защиты от ветров, возможно, оно сыграло в какой-то степени роковую роль при новом пожаре 1982 года, в результате чего полностью сгорела более половины деревни почти мгновенно и из-за бушующего пожара, усиленного столь сильным ветром.


5657441092476412.html
5657477646429121.html
    PR.RU™